Pensioen en belasting helder uitgelegd
U kijkt er jarenlang naar uit: de start van uw pensioen. Meer vrijheid, meer tijd voor uzelf. En dan valt er ineens een blauwe envelop op de mat. U moet duizenden euro’s belasting terugbetalen. Het overkomt meer mensen dan u denkt. Kersverse gepensioneerden die onverwacht worden geconfronteerd met forse naheffingen .
De vraag die dan ontstaat is logisch: hoe zit het eigenlijk met belasting in combinatie met pensioen en AOW? En hoe werkt dit uit wanneer u meerdere inkomstenbronnen hebt? Het antwoord blijkt minder eenvoudig dan veel mensen denken.
Meerdere inkomens = fiscale puzzel
Tijdens uw werkzame leven ontvangt u meestal één salaris. De loonheffing wordt daarop afgestemd en de jaarlijkse afrekening, nadat de aangifte is afgewikkeld, blijft vaak beperkt.
Maar zodra u met pensioen gaat, verandert uw inkomensstructuur. U ontvangt bijvoorbeeld:
- AOW van de overheid
- aanvullend pensioen via één of meerdere pensioenfondsen of verzekeraars
- een of meerdere lijfrente-uitkeringen
- eventueel inkomen vanuit een goudenhanddruk product of een RVU
- mogelijk nog inkomen uit (deeltijd)werk
- inkomsten uit vermogen of in geval van een directeur grootaandeelhouder: dividend.
Op papier lijken dit losse uitkeringen. Fiscaal vormen ze samen één geheel. Elke instantie houdt belasting in, maar geen enkele instantie heeft zicht op uw totale inkomen. Daardoor kan:
- de loonheffingskorting verkeerd worden toegepast
- te weinig belasting worden ingehouden
- uw gecombineerde inkomen in een hogere belastingschijf terechtkomen
Hier ontstaat de complexe samenloop van belasting en pensioen. Wat afzonderlijk logisch lijkt, kan samen leiden tot een onverwachte naheffing of financiële tegenvaller in de vorm van een lagere netto uitkering dan u had verwacht toen u eerder stopte met werken of met pensioen ging.
ℹ️Meerdere inkomens betekenen dus één fiscale puzzel. En die moet vooraf goed worden gelegd.
Fiscale aftrekposten en bijtellingen: onderschat de impact niet
Voor een goed inzicht in uw werkelijke belastingdruk is het niet voldoende om alleen naar uw pensioen en AOW te kijken. Ook fiscale aftrekposten en bijtellingen spelen een belangrijke rol. Denk bijvoorbeeld aan de hypotheekrenteaftrek, die uw belastbaar inkomen verlaagt, maar ook aan het eigenwoningforfait, dat juist als bijtelling uw inkomen verhoogt. Daarnaast kunnen ook andere posten van invloed zijn, zoals zorgkosten (specifieke zorgkosten), giftenaftrek, partneralimentatie, een eventuele restschuldregeling of lijfrentepremies die nog aftrekbaar zijn. Aan de andere kant kan vermogen in box 3 zorgen voor extra belastingdruk.
Al deze elementen samen bepalen hoe hoog uw uiteindelijke belastingdruk werkelijk is. In een pensioenplanning van Transparans nemen wij al deze factoren integraal mee, zodat u niet alleen weet wat u bruto ontvangt, maar vooral wat u netto overhoudt.
Belasting en AOW: lager tarief, meer kansen
Er is ook goed nieuws. Vanaf het moment dat u AOW ontvangt, daalt het belastingtarief in de eerste schijf aanzienlijk. Dat komt doordat u geen AOW-premie meer betaalt. Hierdoor ligt het tarief in de eerste schijf ongeveer 18% lager dan vóór uw AOW-leeftijd (1). Dat betekent dat u over een deel van uw inkomen netto méér overhoudt.
Wie slim plant met de timing van pensioen- of lijfrente-uitkeringen kan optimaal profiteren van dit lagere tarief. Een doordachte strategie rondom belasting en AOW kan daardoor financieel voordeel opleveren.
Zonder goede pensioenplanning laat u mogelijk geld liggen.
Heffingskortingen maken de berekening complex
Naast de belastingtarieven spelen de heffingskortingen een belangrijke rol bij de omrekening van bruto naar netto pensioen. Denk aan:
- de algemene heffingskorting (in 2026 maximaal € 3.115)
- de arbeidskorting, als u nog werkt (in 2026 maximaal € 5.685)
- de ouderenkorting (in 2026 maximaal € 2.067)
Deze kortingen zijn geen vaste bedragen. Ze zijn afhankelijk van uw belastbaar inkomen en bouwen bij hogere inkomens geleidelijk af. Dat betekent dat de combinatie van belasting en pensioen direct invloed heeft op de hoogte van deze kortingen. Een kleine wijziging in inkomen kan onverwacht effect hebben op uw netto uitkomst.
Hierdoor is de berekening van uw netto pensioen geen simpele rekensom. Het is een samenspel van belastingtarieven, heffingskortingen en inkomensgrenzen. En juist daar gaat het vaak mis.
Bruto pensioen is niet hetzelfde als netto pensioen
Veel mensen kijken naar hun pensioenoverzicht en denken: dit wordt mijn inkomen als ik stop met werken. Maar bruto bedragen zeggen weinig over wat u daadwerkelijk te besteden heeft.
De echte vraag is: hoeveel netto besteedbaar inkomen heb ik?
Zonder integrale berekening weet u niet:
- hoeveel belasting u daadwerkelijk betaalt
- hoe uw heffingskortingen uitwerken
- wat het effect is van meerdere inkomensbronnen
- hoe uw besteedbaar inkomen zich ontwikkelt in de jaren na pensionering
- welke invloed de inflatie heeft op uw inkomen
Een goede pensioenplanning vertaalt bruto bedragen naar een concreet en realistisch netto beeld.
Slim plannen met belasting en pensioen
Door uw verschillende inkomensbronnen strategisch op elkaar af te stemmen, kunt u:
- optimaal profiteren van lagere tarieven na de AOW-leeftijd
- heffingskortingen zo gunstig mogelijk laten uitwerken
- voorkomen dat u in een ongunstige belastingschijf terechtkomt
- uw netto pensioen beter laten aansluiten bij uw bestedingsbehoefte
- financiële rust bereiken
Misschien is het verstandig een lijfrente later te laten ingaan of juist eerder? Misschien wilt u gebruik maken van een hoog/laag pensioen? Het kan ook zijn dat het financieel interessanter is om de eerste jaren nadat u met vroegpensioen bent gegaan te leven vanuit uw vermogen en pas nadat u de AOW-leeftijd hebt bereikt het pensioen en de lijfrentes te laten uitkeren. Een en ander zal ook afhangen van uw gezondheidstoestand en uw wensen en doelen.
Door actief te plannen met belasting en AOW én met de samenloop van belasting en pensioen, ontstaat niet alleen fiscale optimalisatie, maar ook financiële rust.
Hoe Transparans uw netto pensioen exact in beeld brengt
Bij Transparans brengen wij uw volledige inkomenssituatie integraal in kaart. Wij kijken naar het totaalplaatje: AOW, pensioen, lijfrente, vermogen en eventuele neveninkomsten. Vanzelfsprekend zijn uw wensen en doelstellingen altijd het uitgangspunt. 100% objectief pensioenadvies staat bij ons al meer dan 25 jaar voorop.
💡In onze pensioenplanning houden wij rekening met:
- de lagere belastingtarieven vanaf de AOW-leeftijd
- alle relevante heffingskortingen
- inkomensafhankelijke afbouw van kortingen
- de samenloop van meerdere inkomens
- de fiscale bijtellingen en aftrekposten
- inflatie
- verschillende scenario’s en ingangsdata
Met professionele rekensoftware berekenen wij exact uw bruto inkomen én uw netto pensioen. Jaar voor jaar. Geen globale inschattingen, maar concrete cijfers. Geen verrassingen achteraf, maar inzicht vooraf.
Conclusie: zekerheid begint met inzicht
Met pensioen gaan is geen standaardmoment, maar een financieel kantelpunt. Juist dan wilt u precies weten hoe belasting en pensioen, belasting en AOW en fiscale aftrekposten samen uitwerken op uw netto inkomen. Het verschil tussen globaal inzicht en exacte berekening kan duizenden euro’s bedragen; positief of negatief.
Bij Transparans werken twee gecertificeerde financieel planners met meer dan 30 jaar ervaring in pensioenadvies en financiële planning. Beide adviseurs beschikken over het Wft-diploma Pensioen en hebben ruime expertise in het integraal doorrekenen van complexe inkomenssituaties. Wij brengen alle fiscale aspecten samen in één helder overzicht, zodat u exact weet wat uw netto pensioen wordt. Nu én in de toekomst.
📌Wilt u zekerheid over uw belastingdruk en netto pensioen? Wilt u weten of u fiscale kansen laat liggen of dat u eerder kunt stoppen met werken?
Neem contact met ons op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Wij helpen u graag met inzicht, overzicht en financiële rust.
(1) Tot een belastbaar inkomen van € 38.883 betaalt u in 2026 slechts 17,85% belasting.
Deze blog is opgesteld door Ernst Strengers CFP op basis van de situatie per 24 februari 2026.
